Anal Apse
Op Dr Ceniz YAĞMURLU
Anal Apse Nedir?
Anal apse (makat apsesi), makat kanalındaki mukus ter ve yağ bezlerinin tıkanması sonucu bu bölgede iltihap birikmesi durumudur. Genellikle makat(anal ) bölgede şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık ile kendini gösterir. Bu durum genel cerrahi pratiğinde acil müdahale gerektiren bir tablodur.
Anal Apse Belirtileri Nelerdir?
Anal apse gelişen hastalarda en sık karşılaşılan şikayetler şunlardır:
-
Makat çevresinde zonklayıcı tarzda sürekli ağrı.
-
Elle hissedilen sertlik ve hassas şişlik.
-
Bölgede kızarıklık ve ısı artışı.
-
Bazı durumlarda yüksek ateş, titreme ve halsizlik.
-
Otururken veya hareket ederken artan huzursuzluk.
Anal Apse Neden Oluşur?
Makat bölgesinde bulunan mukus salgılayan bezlerin (anal kriptler) dışkı veya yabancı cisimlerle tıkanması, enfeksiyonun ana nedenidir. Ayrıca Crohn hastalığı gibi inflamatuar bağırsak hastalıkları, diyabet (şeker hastalığı) ve bağışıklık sisteminin zayıflaması da apse oluşum riskini artırabilir.
Anal Apse Tedavi Yöntemleri
Anal apse tedavisi, tıbbi bir acildir ve ilaçla (antibiyotik) kendiliğinden geçmesi beklenmez.
-
Cerrahi Drenaj (Boşaltma): Temel tedavi yöntemi apsenin uygun bir insizyonla (kesi) boşaltılmasıdır. Bu işlem ağrıyı anında dindirir ve enfeksiyonun yayılmasını engeller.
-
Lokal veya Genel Anestezi: Apsenin büyüklüğüne ve derinliğine göre işlem steril klinik şartlarında veya ameliyathane ortamında gerçekleştirilir.
-
İşlem Sonrası Bakım: Boşaltılan apse boşluğu genellikle pansumanlarla takip edilir. Hastaların büyük çoğunluğu işlem sonrası günlük hayatına hızla döner.
Önemli Not: Apsenin kendi kendine patlamasını beklemek, enfeksiyonun derin dokulara yayılmasına ve ileride Anal Fistül oluşma riskinin artmasına neden olabilir.
Anal Apse Sıkça Sorulan Sorular
Anal apse nedir ve neden bu kadar çok ağrı yapar?
Anal apse, makat kanalındaki salgı bezlerinin tıkanıp iltihaplanmasıyla oluşan cerahat birikimidir. Bölgedeki doku baskısı ve sinir uçlarının yoğunluğu nedeniyle, özellikle otururken ve yürürken zonklayıcı, şiddetli bir ağrıya yol açar.
Makat apsesi kendi kendine geçer mi?
Hayır, anal apse vücudun kendi kendine yok edebileceği bir enfeksiyon değildir. İçeride hapsolmuş iltihabın cerrahi bir kesi ile dışarı boşaltılması (drenaj) şarttır. Beklemek, enfeksiyonun daha derin dokulara yayılmasına neden olabilir.
Sadece antibiyotik kullanmak apseyi iyileştirir mi?
Antibiyotikler, kana karışan enfeksiyonu kontrol altına almaya yardımcı olsa da apsenin merkezindeki cerahati temizleyemez. Birincil tedavi her zaman cerrahi boşaltma işlemidir; antibiyotik ise sadece destekleyici olarak verilir.
Apse boşaltma işlemi ağrılı mıdır?
İşlem, apsenin büyüklüğüne göre lokal anestezi veya hafif sedasyon (uyutma) altında yapıldığı için hasta işlem sırasında acı duymaz. Aksine, iltihap boşaltıldığı an baskı azalacağı için hasta büyük bir rahatlama hisseder.
Apse kendiliğinden patlarsa ne olur?
Apse patladığında ağrı geçici olarak azalır ancak bu durum "iyileşme" anlamına gelmez. İltihap tam boşalmadığı için enfeksiyon içeride kalmaya devam eder ve bu durumun anal fistül adı verilen kronik bir kanala dönüşme riski çok yüksektir.
Anal apse tedavi edilmezse hangi riskler oluşur?
Tedavi edilmeyen apseler, makat çevresindeki kaslara ve dokulara zarar verebilir. Daha da önemlisi, enfeksiyonun kana karışması (sepsis) veya "Fournier Gangreni" denilen, hayati tehlike arz eden doku ölümlerine yol açma riski vardır.
Şeker hastalarında anal apse neden daha tehlikelidir?
Diyabet (şeker) hastalarında bağışıklık sistemi daha zayıf olduğu için enfeksiyon çok daha hızlı yayılır. Bu gruptaki hastalarda anal apse fark edildiği anda vakit kaybetmeden uzman bir genel cerraha başvurulmalıdır.
Anal apse ameliyatından sonra hastanede yatmak gerekir mi?
Genellikle hayır. Çoğu hasta, drenaj (boşaltma) işlemi yapıldıktan birkaç saat sonra evine gidebilir ve ertesi gün günlük rutinlerine (oturma banyosu ve basit pansumanlarla) dönebilir.
Anal apse tekrarlar mı?
Eğer apse tam olarak boşaltılmazsa veya altta yatan neden (örneğin bir fistül tüneli) tedavi edilmezse tekrarlayabilir. Anal apse geçiren hastaların yaklaşık yarısında, iyileşme sürecinden sonra o bölgede anal fistül gelişme olasılığı bulunur.
Apse Tedavi sonrası iyileşme süreci nasıldır?
İşlemden sonraki ilk birkaç gün hafif sızıntı şeklinde akıntı olması normaldir. Ilık su oturma banyoları ve hijyen kurallarına dikkat edilmesiyle yara yeri genellikle 1-2 hafta içinde tamamen kapanır.